more
>Fiant ingúi cussus duus, nieddus cument’e sa nòti, apataus in su canàbi de ua domu, in s’ab’e sa idda, gosendusì su panorama: a orienti is terras aradas e matas de frutas, a ocidenti is crabeturas de is domus, ominis e machinas movendusì, fueddus pispisaus o tzerriaus a fòti, giadríus castiaus o abendonaus, e atras matas de frutas e arresis mesedus: cãis, pisìtus, cõillus e puddas... Puddas? U ofesa a sa categoria de is pillõis bobadoris. «Ma funti bobadoris cussus?» iat domandau sa carroga. «Bobadoris? Is bobadoris bobant -iat arrespostu su crobu - imperant is abas, cussas, is puddas scéti is francas» «Potant is pinnas e is abas crutzas» «E sa brenti tropu manna.» «Cun s’omini dd’acabas in cussu modu.» «Ma no est sempiri stetiu aici.» «Aiaia mia mat nau ca u tempus is puddas puru bobànta.» «Ma tanti tempus fait.» «Eia. Aiaia nàrat ca s’aiaia de s’aiaia de s’aiaia… ma medas ma medas tempus primas, unas cantu puddas ddas iant fatas presoneras is ominis, chi ddas iant fatas cresci in d’u corratzu, dd’is iant spuntau is abas po dd’is impidì de bobai. E spunta oi spunta crasi no anti prus bobau e is abas puru funt crescias prus pagu.» «Bivendu cun is ominis anti fatu ua vida tropu de asiu e funti mandronas.» «Téis arrexõi, no prusu frutas o pisu de cicài, ma testevillus préus de pãi, poddini e atru mandiari.» «Is ominis dd’is donant su mangimi po fai ous po friì, ecus sa beridadi.» «Po nai, is puddas abarrant, invecias de cicai sa libertadi e bobai in artu. Ma… castia ingúi, in su cungiàu, ddoi nd’at una chi est scorrovonendu in terra po agatai u bremi o pisus.» «Ma no podit’essi, is puddas no...» «Ma castia ti nau!» Ua pudda spinniada, cabori castangiu, fut scorrovonendu sa terra cichendu cos’e papai. «A cussa no ddi crescint prusu mancu is pinnas – iat nau su crobu- est propriu màbi posta.» «Aiaia mia nàrat ca is ominis podint a mudai su crescimentu de is animabis e de is màtas cun is inzidus. Andaus a si fai ua arrexonàda?» «Andaus!» Crobu e carroga cun d’una scutullada de abas si fiant pesàus in bobidu apatendusì acant’e sa pudda. «Bona dì e bon’apititu» Iat saludau su crobu. «Nc’est pagu de si ndi fai befas.» «Su cungiàu fiat semiãu a trigumoriscu, e grãus nd’iast a depi agatai medas.»
«Gei nci nd’adi ma u contu est a ddus agatai in terra e uantru est a scorrovonai e deu no seu abituada.» «Oit nai ca ti ses fuida de s’om’e is puddas?» «Cussa no fut ua dom’e puddas» «Nou?» «Fiat u magasíu mannu cun totus nosus acostau ‘e pari in gabias bellas e pullidas, ma strintas de no si podi mancu furriai. Ddoi fia de mèda, seu stetia béi. Su mandiari arribàt sempiri de sa propria pàti, a s’atra lassast cabài is ous e sa… caca». «E is ous ddus fadìast onnia dì?» «Onnia dì.» «In su niu?» «Nou, ingúi aintru no nd’at de nius, scèti nastrus chi caminant po potai mandiari e ndi pigài is ous e sa caca.» «Insaras, fiais in medas?» «Medas? De prus puru, allinniadas asumancu in trinta filas longas cument’e custu cungiàu: in pitzus e asùta, mai in sa proidura chi ti sciundit o su sobi chi t’abruxat, ma cun s’airi sempiri giusta.» «S’airi giusta?» «In s’istadi dda sfrìdant e in s’ierru dda callentant, e no si nci pàpant, scieis.» «No si nci pàpant?» Iat nau su crobu «Nou, si lassant in cussas gabias allinniadas a fai ous chi no depeus frucì poita ca ddus frucint cussus, e a bècias si nci lassant andai.» «Deu – iat aciuntu sa carroga – apu sempiri scipiu ca is ominis papant siat sa pudda che is ous.» «Scèti is ous.» Iat arrespostu sa pudda. «No creu chi scipiais cument’est sa beridadi – iat nau su crobu – sciu ca is puddas, candu funti bècias de no fai prus ous, ddas põint in d’uantru stabi cun corratzu in modu chi su corpus insòru, cun d’uantru mandiari, si liberint de is sustanzias chi anti papau primas e ddas podint coxinài.» «No est berus - iat arrespostu sa pudda- a nosu si oint béi.» «Si oint béi?» «Ma chi si oint béi, tui poita ti ses fuida?» «No mi seu fuìa, fia crosidadosa de bì su mundu in foras.» «No s’as nau cument’as fàtu.» «Ua griglia s’est abeta e medas de nosus nci funti bessias a foras po si fai ua cursixedda.» «E imou cumenti t’agatas innoi in foras?» «Tengiu famini. Po agatai u pisu depu scorrovonài cun su bicu e is farruncas, i est traballosu. Seu fadiada.» «Invecias inguddãi, cun su nastru chi ti pòtat totu su chi ois…» «Eia e su mandiari chi si ‘onant est prus saborìu de su pisu chi agatu innoi.» «E ita pezas de fai’» «De torrai acou, innias si stait mellus.» «E sa ia dda connoscis?» «Sa ia? M’at a ghiai su fragu. Ecus imou torr’acou. S’arringraziu po s’arrexonada e, chi ua dì obeis benni osatrus puru…» «Nc’eus a penzai.» Iat arrespostu su crobu. Sa pudda si fut incarrerada conca a su magasíu ingúi acanta, de abì ndi benìat u pudesciòri de no crei. Su crobu e sa carroga dda sighiant a bobidu. «Cussa ddu tzerriat fragu» iat nau sa carroga cichend’e si tupai su nasu, «Cun is ominis finit sempiri aici- iat arrespostu su crobu- primas t’amesedant, ti losingant, ti ‘onant a papai, ti coglionant e ti sfrutant, e no ti lassant bì e cumprendi. E ddu faint tra issus puru: is ominis fòtis faint scraus is prus debilis, coglionendiddus e no lassendiddus cumprendi.» «Est ua cosa maba- iat nau sa carroga movendu sa conca- di aderus ua cosa legia. Mah, nosu seus lierus, po futúa. Tòca, bobeus in àtu e stesieusì de custu pudesciori, e de is ominis!»
A si ‘ntendi mellus. tziu Arremundicu.© Riproduzione riservata