Teresa

more
>«Babu, là custu est su cafèi po tui.» Sa pipia, cuatur’annus dd’iat apòtu sa cicara de cafèi… pren’e terra… Issu, candu su traballu ddi ‘onat tempus, nci passàt s’ora in s’otixeddu, apabas de domu. Avat’avatu ddu currìat Teresa, sa prus pitichedda e, sigumenti issa puru obìat s’otixeddu suu, su babu dd’iat cuncodrau u corratzeddu béi fàtu, cun s’echiscedda po intrai. S’omini fut amachiàu po custa pipia, no est chi dda stimessat prus de is atras fillas, nd’iat tentu cincui totus femias, ma po custa fut… fut… de prusu e totu. Aintr’e s’otixeddu dd’iat postu ua cascìta acovecàda chi fadìat de mésa, sa pipia giogàt cun cicareddas bècias e spistoradas e aprontat su cafèi po su babu: ddi ‘etat terra niedda e si dd’onàt cument’e sa mellus cosa. «Cument’est, saborìu?» A issu ddi praxìat su giogu: pigàt sa cicara, si furriàt pabas de pressi, ghetàt sa terra in s’atra mãu, si torrat a girài e bufàt cun gustu: «Balla! Depu nai ca est sempiri de prus saborìu, brava Teresa.» Sa pipia pigàt sa cicara buida e torràt a giogài in s’otixeddu suu a fai s’otuana prexada cument’e ua pasca, ca su babu iat agradessiu su cafèi suu. Totu su pisu, de frutas o de froris chi ddi passànt in mãus, issa ddu prantàt, cumenti dd’iat amostau su babu, e cuncunu pigàt puru, po su prexu suu e de totu sa familia. Narànt «Custa pipia pòtat su poddixi bidri, poita ca su chi prantàt nascìt cument’e chi siat cuntentu de nasci prantau de sa pipia.» Si ndi pesàt a chitzi Teresa e si fadìat arregolli de s’aiaia a primu missa. Fiat sutzediu ca unus cantu mesis primas si ndi fut scidàda a cropu e iat biu s’aiaia bistendusì, crocàt in s’aposentu cun issa, sa familia fiat manna, no tenìant aposentus bastantis po totus: «Abì depit andai aiaia?» « Dromi sa pipia, sighi a dromì ca no est ancora ora de ti ndi pesài.» «M’arregollit? Andu deu puru.» Dd’iat nau stupendindi de asut’e is mantas e pighendu su bistireddu suu, no dd’impotàt a bì depiat andai s’aiaia, bastat chi dd’essat arregòta. E a issa ddi fut benìu amarolla a dd’agiudai a si bistì e dd’arregolli, po no ndi sciumbullai is atrus prangendu. Su piziòri de s’airi de su  chitzi dda fadìat tremi, s’iat strintu a sei su sciallixeddu chi dd’iat postu s’aiaia in pabas e si fut acòstada prus acanta de issa po si fai callenti. Sa femia tenìat in cresia ua cadìra allogàda anant’e sa statua de Nosta Sennora cun su Santu Pipiu in bratzus, e ingúi si fiant ingenugadas. Sa pipia fut spantada de totus cussa candebas allutas chi fadìant luxi bella a tottu sa cresia, ddi ponìat crosidadi e is “poita?” si currìant una avat’e s’atra. «Sstt- dd’iat fatu s’aiaia cun cu ‘idu in is murrus- candu torraus a domu aiaia ti spricat totu, imou abarra bona bona e citida, chi nou s’arratori si nàrat cosa.» Si fut citida Teresa e no nd’iat cabau ogu nudda de sa statua de Nosta Sennora. In sa ìa, torrend’a domu, is dimandas si sighiant cument’e ua not’e landireddu: chi fut sa Sennora, chi fiat su Pipiu, poita totus cussas stiaricas allutas, cuss’omini in sa gruxi no ndi cabàt mai, ita papànt totu cussas statuas e chini fiant? E, aici, sighendu a pedì finas a domu.

De sa dì, mancai s’aiaia no fadessat stragatzu, Teresa si ndi sciumbullat pretzisa cument’e chi essat potau in cropus su mellus arrallogiu. Iat agatau ua ‘maginedda de Nosta Sennora e dd’iat posta in s’otixeddu suu, e su babu, po no dda sciundi s’arrosixeddu a chitzi, si dd’iat posta aintru de u botixedd’e imbidru. Sa pipia iat collocau totu in d’u furrungoneddu fadendu ingúi sa capelledda sua e, onnia dì ddoi ponìat ananti froris friscus, ddi praxìant mèda is arrosas, candu no nd’adìat de cussus prantaus de issa. Amarolla iat ofiu imparai ua pregadorìa a Nosta Sennora, si ddoi ingenugàt e pregada. A s’aiaia, sa dì ch’iat fàtu otant’annus dd’iant arregallau ua tabachèra de prata, insaras sa chi tenìat de taba dd’iat donàda a Teresa, no si podit contai su prexu de sa pipia. Mancai, cussa tabachèra, tenessat fragh’e tabacu, sa pipia dda potat sempiri avatu e aintru ddoi ponìa cositeddas chi agatat: pedrischedda, cociubedda e atras cositeddas. Candu su babu bessìat a s’otu, ddoi currìat issa puru e andat a giogài a s’otixeddu suu, cun sa bambuledd’e tzapus chi dd’iat fatu s’aiaia e sa tabachèra. U mericeddu iat agatau, arresciu me in is cannas de s’otixeddu, u crucuèu. Luegus iat tzerriàu su babu po liberai su pilloneddu, issu fut cùtu a cussus tzerrius, timendu po sa pipia, iat liberàu su crucuèu chi no si fut potziu fui poita ca, cun su manisciu ch’iat fàtu po si liberai iat scanniu s’aba. Insaras s’omini, ingenniosu mèda, dd’iat cuncodrau ua spezia de gruxixedda de canna e dd’iat acapiau s’aba, pois fut intrau in domu, iat pigàu ua scatula bècia de crapitas e dd’iat postu aintru, sterrendiddi su cuebixeddu cun palla. Imou Teresa, imprus de s’otixeddu, tenìat cussu pilloneddu puru de aténdi. S’aiaia dd’iat imparau cumenti dd’onai a papai, aprontàt pimpidalla de pãi e si dda ponìat anant’e su bìcu, pois dd’acostat ua cicaredda de acua po bufai. Su crucueu, de primas timarosu e suspetòsu, a bell’abellu prus bonu a indulli, frotzis in sa conchiscedda sua pentzàt ca custa pipia no ddi podìat fai mabi. Onnia dì Teresa dd‘onat a papai e bufai e ddu fueddat cun su fueddari de pipia de s’edadi sua. Apustis unas bintinas de disi, su babu de Teresa iat scapiàu s’abiscedda de sa canna e iat biu ca su crucueu dda movìat béi: fut sanàu. S’amistadi cun Teresa fut stetia manna e, mancai liberu no si ndi fut andau prusu de cussa domu. Bobàt me in is aposentus e in pratza e candu biat a Teresa s’apatat in su coddu e cun su bìcu ddi ‘onat spitzueddus a trempas: is basideddus de arringratziamentu.

© Riproduzione riservata