Crobu e carroga? Sa vida est tropu toga!

Fiant ingúi cussus duus, nieddus cument’e sa nòti, apataus in su canàbi de ua domu, in s’ab’e sa idda, gosendusì su panorama: a orienti is terras aradas e matas de frutas, a ocidenti is crabeturas de is domus, ominis e machinas movendusì, fueddus pispisaus o tzerriaus a fòti, giadríus castiaus o abendonaus, e atras matas de frutas e arresis mesedus: cãis, pisìtus, cõillus e puddas... Puddas? U ofesa a sa categoria de is pillõis bobadoris. «Ma funti bobadoris cussus?» iat domandau sa carroga. «Bobadoris? Is bobadoris bobant -iat arrespostu su crobu - imperant is abas, cussas, is puddas scéti is francas» «Potant is pinnas e is abas crutzas» «E sa brenti tropu manna.» «Cun s’omini dd’acabas in cussu modu.» «Ma no est sempiri stetiu aici.» «Aiaia mia mat nau ca u tempus is puddas puru bobànta.» «Ma tanti tempus fait.» «Eia. Aiaia nàrat ca s’aiaia de s’aiaia de s’aiaia… ma medas ma medas tempus primas, unas cantu puddas ddas iant fatas presoneras is ominis, chi ddas iant fatas cresci in d’u corratzu, dd’is iant spuntau is abas po dd’is impidì de bobai. E spunta oi spunta crasi no anti prus bobau e is abas puru funt crescias prus pagu.» «Bivendu cun is ominis anti fatu ua vida tropu de asiu e funti mandronas.» «Téis arrexõi, no prusu frutas o pisu de cicài, ma testevillus préus de pãi, poddini e atru mandiari.» «Is ominis dd’is donant su mangimi po fai ous po friì, ecus sa beridadi.» «Po nai, is puddas abarrant, invecias de cicai sa libertadi e bobai in artu. Ma… castia ingúi, in su cungiàu,  ddoi nd’at una chi est scorrovonendu in terra po agatai u bremi o pisus.» «Ma no podit’essi, is puddas no...» «Ma castia ti nau!» Ua pudda spinniada, cabori castangiu, fut scorrovonendu sa terra cichendu cos’e papai. «A cussa no ddi crescint prusu mancu is pinnas – iat nau su crobu- est propriu màbi posta.» «Aiaia  mia nàrat ca is ominis podint a mudai su crescimentu de is animabis e de is màtas cun is inzidus. Andaus a si fai ua arrexonàda?» «Andaus!» Crobu e carroga cun d’una scutullada de abas si fiant pesàus in bobidu apatendusì acant’e sa pudda. «Bona dì e bon’apititu» Iat saludau su crobu. «Nc’est pagu de si ndi fai befas.» «Su cungiàu fiat semiãu a trigumoriscu, e grãus nd’iast a depi agatai medas.» «Gei nci nd’adi ma u contu est a ddus agatai in terra e uantru est a scorrovonai e deu no seu abituada.» «Oit nai ca ti ses fuida de s’om’e is puddas?» «Cussa no fut ua dom’e puddas» «Nou?» «Fiat u magasíu mannu cun totus nosus acostau ‘e pari in gabias bellas e pullidas, ma strintas de no si podi mancu furriai. Ddoi fia de mèda, seu stetia béi. Su mandiari arribàt sempiri de sa propria pàti, a s’atra lassast cabài is ous e sa… caca». «E is ous ddus fadìast onnia dì?» «Onnia dì.» «In su niu?» «Nou, ingúi aintru no nd’at de nius, scèti nastrus chi caminant po potai mandiari e ndi pigài is ous e sa ...